Przepustnice (zawory klapowe) - DN 100 / Sklep Air-Com Pneumatyka-Automatyka

Przepustnice (zawory klapowe) – armatura do odcinania i sterowania przepływem

Przepustnice, nazywane również zaworami klapowymi lub motylkowymi, to armatura przemysłowa przeznaczona do sterowania przepływem medium w rurociągach. Ich elementem roboczym jest dysk obracający się wewnątrz korpusu. Zmiana jego położenia pozwala otworzyć lub zamknąć przepływ, a w odpowiednio dobranych układach również wpływać na jego wielkość.

Jedną z charakterystycznych cech przepustnic jest zwarta konstrukcja, szczególnie korzystna przy większych średnicach rurociągów. Z tego względu zawory klapowe są szeroko wykorzystywane w instalacjach przemysłowych, technologicznych oraz systemach transportu i dystrybucji mediów.

W ofercie Air-Com dostępny jest szeroki wybór przepustnic różniących się średnicą nominalną, ciśnieniem, sposobem montażu, materiałem korpusu i dysku, rodzajem uszczelnienia oraz sposobem sterowania. Obejmuje on zarówno przepustnice ręczne, jak i zawory klapowe z napędem pneumatycznym lub elektrycznym.

Jak działa przepustnica?

Elementem odpowiedzialnym za sterowanie przepływem jest dysk osadzony na wale wewnątrz korpusu. Obrót dysku zmienia powierzchnię przekroju dostępną dla przepływającego medium. Przy pełnym otwarciu dysk ustawiony jest tak, aby w możliwie małym stopniu ograniczać przepływ, natomiast po obróceniu do pozycji zamkniętej odcina drogę medium.

Przestawienie przepustnicy pomiędzy położeniem otwartym i zamkniętym wymaga stosunkowo niewielkiego kąta obrotu, najczęściej 90°. Dzięki temu konstrukcja dobrze współpracuje zarówno ze sterowaniem ręcznym, jak i z obrotowymi napędami pneumatycznymi oraz elektrycznymi.

W zależności od konstrukcji, materiałów i zastosowanego układu sterowania przepustnica może pełnić funkcję armatury odcinającej albo uczestniczyć w regulacji przepływu. Jeżeli wymagane jest precyzyjne sterowanie położeniem dysku, konieczny jest odpowiednio dobrany zawór, napęd oraz układ pozycjonowania.

Przepustnice WAFER i LUG – czym różnią się te konstrukcje?

Wśród zaworów klapowych dostępne są między innymi przepustnice międzykołnierzowe WAFER oraz LUG. Różnią się one przede wszystkim konstrukcją korpusu i sposobem połączenia z kołnierzami rurociągu.

Przepustnica typu WAFER jest montowana pomiędzy kołnierzami instalacji i zaciskana pomiędzy nimi za pomocą elementów łączących. Jej kompaktowa budowa pozwala ograniczyć długość zabudowy i masę armatury.

Konstrukcja LUG posiada rozmieszczone wokół korpusu uchwyty z otworami służącymi do połączenia z kołnierzami. Dobór wersji WAFER lub LUG powinien wynikać z konstrukcji rurociągu, sposobu montażu i demontażu oraz parametrów konkretnej instalacji.

Przepustnice z napędem ręcznym

Przepustnice ręczne są przeznaczone do instalacji, w których zmiana położenia zaworu wykonywana jest bezpośrednio przez operatora. W zależności od wielkości i konstrukcji przepustnicy sterowanie może odbywać się za pomocą dźwigni lub przekładni ręcznej.

Dźwignia umożliwia szybkie przestawienie dysku i sprawdza się przede wszystkim tam, gdzie wymagany moment obsługi pozwala na bezpośrednie sterowanie. Przy większych przepustnicach stosowane mogą być przekładnie, które ułatwiają kontrolowane przestawianie zaworu.

Napęd ręczny jest dobrym rozwiązaniem w instalacjach, w których armatura nie musi być sterowana automatycznie, a dostęp do miejsca montażu umożliwia jej wygodną obsługę.

Przepustnice z napędem pneumatycznym

Przepustnice pneumatyczne łączą zawór klapowy z obrotowym siłownikiem wykorzystującym sprężone powietrze. Pozwala to zautomatyzować otwieranie i zamykanie przepływu oraz włączyć armaturę w układ sterowania maszyną lub procesem technologicznym.

Napędy pneumatyczne mogą występować w różnych konfiguracjach działania. Dobór rozwiązania zależy między innymi od tego, jak zawór powinien zachować się podczas normalnej pracy oraz po zaniku ciśnienia powietrza sterującego.

W układach automatyki napędy pneumatyczne mogą współpracować z odpowiednio dobranymi zaworami sterującymi. Znormalizowany interfejs NAMUR umożliwia w kompatybilnych konstrukcjach bezpośredni montaż odpowiedniego rozdzielacza na napędzie. Położenie armatury może być dodatkowo kontrolowane za pomocą skrzynek wyłączników krańcowych lub innych odpowiednich elementów sygnalizacyjnych.

Przepustnice z napędem elektrycznym

Drugą możliwością automatyzacji są przepustnice z napędem elektrycznym. Siłownik elektryczny odpowiada za obrót dysku po otrzymaniu odpowiedniego sygnału sterującego. Rozwiązanie nie wymaga doprowadzania do napędu sprężonego powietrza, dlatego może być szczególnie przydatne w instalacjach, w których dostępne jest zasilanie elektryczne, ale nie ma instalacji pneumatycznej.

Przy wyborze przepustnicy elektrycznej należy uwzględnić zarówno parametry samego zaworu, jak i napędu: napięcie zasilania, sposób sterowania, wymagany moment obrotowy, czas przestawienia oraz warunki panujące w miejscu montażu.

W zależności od konstrukcji układu napęd elektryczny może służyć do prostego sterowania otwórz/zamknij albo współpracować z rozwiązaniem umożliwiającym ustawianie położenia zaworu.

Materiały korpusu, dysku i uszczelnienia

Przy doborze przepustnicy bardzo ważna jest zgodność materiałów z medium i warunkami pracy. W tej kategorii dostępne są różne rozwiązania materiałowe, dlatego nie należy kierować się wyłącznie średnicą nominalną i sposobem sterowania.

W zależności od serii i wykonania korpus, dysk oraz pozostałe elementy mogą być wykonywane z różnych materiałów, między innymi żeliwa i stali nierdzewnej lub posiadać odpowiednie powłoki ochronne. Istotnym elementem jest również uszczelnienie, które ma bezpośredni kontakt z medium.

W ofercie występują różne materiały uszczelniające, w tym między innymi EPDM i FKM, a także inne rozwiązania przeznaczone do określonych warunków pracy. Dobór materiału uszczelnienia powinien uwzględniać rodzaj medium, jego temperaturę i pozostałe wymagania instalacji.

Przepustnice do wody, ścieków i instalacji przemysłowych

Zawory klapowe są stosowane w wielu rodzajach instalacji. Jednym z ważnych obszarów wykorzystania są systemy transportu i dystrybucji wody oraz instalacje związane z gospodarką ściekową.

Odpowiednio dobrane przepustnice znajdują również zastosowanie w instalacjach technologicznych, systemach przemysłowych i innych układach transportujących media ciekłe lub gazowe. Konkretne zastosowanie zależy od materiałów zaworu, uszczelnienia, ciśnienia, temperatury oraz właściwości medium.

Nie każda przepustnica jest odpowiednia do każdego medium. Przed zakupem należy zweryfikować parametry konkretnego wykonania, szczególnie w przypadku mediów agresywnych chemicznie, wysokiej temperatury lub innych wymagających warunków procesowych.

Przepustnica a zawór kulowy – kiedy warto wybrać zawór klapowy?

Przepustnice i zawory kulowe mogą pełnić podobną funkcję odcinania przepływu, ale różnią się konstrukcją. W przepustnicy dysk pozostaje w świetle przepływu również w pozycji otwartej, natomiast zawór kulowy wykorzystuje obracającą się kulę z kanałem przepływowym.

Jedną z zalet przepustnic jest kompaktowa długość zabudowy i korzystna masa w stosunku do średnicy nominalnej. Cecha ta staje się szczególnie istotna przy większych przekrojach rurociągu, gdzie gabaryty i masa armatury mają znaczący wpływ na konstrukcję instalacji.

Nie oznacza to jednak, że przepustnica zawsze zastępuje zawór kulowy. Wybór rodzaju armatury powinien uwzględniać medium, wymagania dotyczące szczelności i przepływu, ciśnienie, temperaturę, średnicę rurociągu oraz sposób eksploatacji instalacji.

Regulacja przepływu za pomocą przepustnicy

Oprócz funkcji odcinającej odpowiednio skonfigurowana przepustnica może być wykorzystywana do sterowania wielkością przepływu poprzez zmianę położenia dysku. Do takich zastosowań potrzebny jest właściwie dobrany układ wykonawczy i sterujący.

W przypadku napędów pneumatycznych i elektrycznych mogą być stosowane ustawniki pozycyjne pozwalające sterować położeniem armatury. Dzięki temu przepustnica nie musi pracować wyłącznie w dwóch skrajnych pozycjach.

Jeżeli zawór ma realizować funkcję regulacyjną, jego dobór powinien uwzględniać parametry procesu i wymagany sposób regulacji. Nie należy zakładać, że każda przepustnica odcinająca będzie odpowiednia do precyzyjnego sterowania przepływem.

Jak dobrać odpowiednią przepustnicę?

Prawidłowy dobór przepustnicy przemysłowej wymaga uwzględnienia zarówno parametrów medium, jak i konstrukcji rurociągu oraz wymaganego sposobu sterowania. Sama średnica DN nie wystarcza do wyboru odpowiedniego zaworu.

Przy wyborze warto sprawdzić przede wszystkim:

rodzaj i właściwości medium roboczego,
średnicę nominalną DN,
ciśnienie robocze i klasę ciśnienia odpowiedniego wykonania,
temperaturę medium,
materiał korpusu i dysku,
materiał uszczelnienia,
sposób montażu, np. WAFER lub LUG,
standard współpracujących kołnierzy,
wymagany sposób sterowania: ręczny, pneumatyczny lub elektryczny,
w przypadku automatyzacji parametry i funkcję napędu,
ewentualną potrzebę sygnalizacji położenia lub regulacji przepływu,
warunki środowiskowe w miejscu montażu.

Właściwe zestawienie tych parametrów pozwala dobrać przepustnicę nie tylko pasującą wymiarowo do rurociągu, ale przede wszystkim odpowiednią do rzeczywistych warunków eksploatacji.

Przepustnice w automatyce przemysłowej

Połączenie przepustnicy z napędem pneumatycznym lub elektrycznym pozwala wykorzystać zawór klapowy jako element automatyki procesowej. Armatura może być sterowana zgodnie z logiką pracy maszyny lub instalacji, bez konieczności bezpośredniej obsługi przez operatora.

W zależności od wymagań komplet może zostać wyposażony w elementy sterujące, sygnalizacyjne i pozycjonujące. W przypadku napędów pneumatycznych mogą to być między innymi rozdzielacze sterujące oraz skrzynki wyłączników krańcowych. W układach wymagających sterowania położeniem zastosowanie mogą znaleźć odpowiednio dobrane ustawniki pozycyjne.

Automatyzacja przepustnicy jest szczególnie przydatna w procesach wymagających powtarzalnego sterowania przepływem, zdalnej obsługi armatury lub integracji zaworu z nadrzędnym systemem automatyki.

Przepustnice i zawory klapowe w ofercie Air-Com

W Air-Com dostępny jest szeroki wybór przepustnic przemysłowych i zaworów motylkowych przeznaczonych do różnych instalacji i warunków pracy. Oferta obejmuje przepustnice ręczne, pneumatyczne i elektryczne, a także różne konstrukcje międzykołnierzowe i dokołnierzowe.

Poszczególne serie różnią się średnicami nominalnymi, klasami ciśnienia, materiałami korpusów i dysków, rodzajami uszczelnień oraz możliwościami automatyzacji. Dzięki temu można dobrać zarówno prostą przepustnicę obsługiwaną ręcznie, jak i kompletny zespół zaworu klapowego z napędem i wyposażeniem do współpracy z automatyką przemysłową.

Przy wyborze warto porównać nie tylko cenę i średnicę przepustnicy, ale przede wszystkim jej zgodność z medium, warunkami procesu oraz konstrukcją instalacji. Odpowiedni dobór armatury i sposobu sterowania wpływa na prawidłową pracę całego układu oraz ułatwia jego późniejszą eksploatację.

Przepustnica ze stali nierdzewnej - film poradnikowy

Armatura ze stali nierdzewnej zyskuje w pneumatyce coraz większe zastosowanie. Zobacz fragment naszego wideoporadnika poświęconego przepustnicy ze stali nierdzewnej. Prezentujemy krótką (1 minuta) charakterystykę tego produktu.

Przepustnice (zawory klapowe) - DN 100

Kluczowe informacje o kategorii: Przepustnice (zawory klapowe)